Home / रास्ट्रिय खबर

रास्ट्रिय खबर

पुराना हेलिकप्टर बेच्दै, नयाँ किन्दै सेना

– दुई हेलिकप्टर चिनियाँ, एउटा अफ्रिकी आकाशमा
– लिलामीमा राखिएका ९ मध्ये ३ बिक्री, १ प्रक्रियामा
– ३ हेलिकप्टर र प्लेन किन्दै, चार स्काई ट्रक अमेरिकाले दिने

काठमाडौँ — नेपाली सेनाले लिलामीमा राखेका फ्रेन्च कम्पनीको दुई पुराना हेलिकप्टर चिनियाँ आकाशमा उड्ने भएका छन् । हेलिकप्टर तालिम दिने एक चिनियाँ कम्पनीले ती दुई हेलिकप्टरको लिलामी सकारेको हो ।

कम्पनीले आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी आगामी साता चार दिन लगाएर नेपाली सेनाका पाइलटसहित उक्त हेलिकप्टर दक्षिणी चीन पुर्‍याइदिने छन्। हाल एयरबस हेलिकप्टरले त्यस्ता हवाई साधन निर्माण गर्छ। सेनाले भने युरो हेलिकप्टर कम्पनी हुँदै ती हेलिकप्टर खरिद गरेको हो।
सेनाले हेलिकप्टर बेच्ने सबै कागजी प्रक्रिया सकिएको जनाएको छ। कम्पनीले बैनाबापत १० प्रतिशत रकम (३ करोड २७ लाख) बुझाइसकेको छ। सेनाको हवाई निर्देशनालयले दुई थान ‘सुपर पुमा’ र त्यसका पार्टपुर्जालाई ३१ करोड ६६ लाख न्यूनतम बोल–कबोल मूल्य तय गरेको हो। बाँकी रकम आउनेबित्तिकै सेनाले ती हेलिकप्टर कम्पनीलाई हस्तान्तरण गर्नेछ।
निर्देशनालयका अनुसार हाल ती हेलिकप्टर मर्मत कार्य भइरहेको छ। यसअघि सेनाले बेचेको पुरानो ‘पुमा’ हेलिकप्टर अफ्रिकी आकाशमा उड्ने निश्चित भइसकेको छ। त्यो हेलिकप्टर अझै अफ्रिका लाने प्रक्रियामै छ। नेपाली सेनाले त्यसको पूर्ण रकम पाइसकेको छ। एजेन्टमार्फत बिक्री गरिएको पुमा हेलिकप्टर दुई महिनाअघि नै अफ्रिका पुग्ने भनिए पनि अझै केही समय लाग्ने भएको छ।
सेनाले नौ हवाई साधन र तिनका पार्टपुर्जा बिक्री प्रक्रिया अघि बढाएको एक वर्षभित्र ३ हेलिकप्टर र एक विमान बिक्री भएको हो। एभ्रो विमान लिलामीबारे भने अझै निर्णय भइसकेको छैन। निर्देशनालयले लिलामीमा राखिएका सबै हवाई साधन र पार्टपुर्जाको कुल न्यूनतम मूल्य ६५ करोड ७६ लाख ५८ हजार निर्धारण गरी बोलकबोलमा बिक्री घोषणा गरेको थियो।
धेरै रकम आउने दुई सुपर पुमा र एक पुमा हेलिकप्टर बिक्री भएको हो। अरूको मूल्यांकन निकै न्यून छ। एभ्रो विमानको १० प्रतिशत बैना जम्मा भएको र अन्य रकमबारे छलफल भइरहेको सैनिक अधिकारीले बताए।
सेनाले अफ्रिकी महादेशमा कार्यरत आफ्ना सैनिक अधिकृतमार्फत बिक्रीको लबिइङ गरिरहे पनि त्यहाँ एउटा मात्र जाने भएको छ। चीनतर्फ प्रशिक्षणमा जाने सैन्य अधिकारीहरूमार्फतको लबिइङबाट दुई हेलिकप्टर चीन जाने निश्चित भएको हो। सेनाले आफ्नो सैन्य कूटनीतिलाई सक्रिय बनाइरहेका कारण बिक्री सम्भव भएको अधिकारीहरू बताउँछन्।
चीन लैजाने ‘सुपर पुमा’ पनि अफ्रिका पुर्‍याउने ‘पुमा’ कै शैलीमा सामान्य मर्मतपछि उडान भरेरै लैजान सकिनेछ। यी हेलिकप्टर मर्मतपछि राम्रै उडान भर्न सक्ने निष्कर्ष एजेन्टको छ। सेनाले मर्मतमा धेरै खर्च लाग्ने र यहाँ सुरक्षा सतर्कता बढी नै रहेका कारण पनि त्यो हेलिकप्टर नउडाउने निधो सेनाले गरेकाले कवाडीमा बिक्री गर्न लागिएको हो। हेलिकप्टर र त्यसमा उपयोग हुने पार्टपुर्जा पनि सँगै जोडेर बिक्रीमा राखिएको हो। धेरै पटक मर्मत गर्नुभन्दा नयाँ खरिद प्रक्रिया मुलुकको हितमा रहेको निष्कर्षमा सेनाले नयाँ तीन हेलिकप्टर खरिद प्रक्रिया पनि अघि बढाएको छ। यद्यपि अर्थ मन्त्रालयले केहीमा बजेट अभाव हुन सक्ने बताउँदै आएको छ।
‘तीन हेलिकप्टर जाने निश्चित भइसकेको छ। एक अफ्रिकी मुलुक र दुई छिमेकी चीन जाने भएको छ,’ सैन्य प्रवक्ता सहायक रथी गोकुल भण्डारीले कान्तिपुरसँग भने, ‘एक एभ्रो प्लेनका लागि १० प्रतिशत रकम जम्मा भइसकेको छ। त्यसमा पनि स्वीकृतिलगायतको विषयमा छलफल भइरहेको छ।’ एभ्रो जुन मुलुकमा लैजान लागिएको हो, त्यो मुलुकको स्वीकृतिलगायत प्रक्रियाका कारण ढिलाइ भए पनि एजेन्टले लैजाने प्रक्रियामा हार मानेको छैन। तीन थान पुमा र सुपर पुमा हेलिकप्टर तथा एभ्रो हवाईजहाज लिलामी निश्चित भए पनि एक चिता, दुई एलौट र दुई एमआई १७ हेलिकप्टर र त्यसका पार्टपुर्जा लिलामी हुन सकेको छैन। एलौट निकै पुरानो भइसकेको छ भने एमआई १६ को बडीको लाइसेन्सले समस्या परेको सेनाले बताएको छ।
बेलायतले नेपाललाई उपहार दिएको एमआई हेलिकप्टरको भने उत्पादन कम्पनीको लाइसेन्स नभएकाले बिक्रीमा समस्या आएको हो। एमआई १७ को अन्य सामग्री बिक्री नभए पनि ‘बडी’ बिक्री हुन सक्ने सैन्य अधिकारीहरूले बताए। तर बेलायतसँग सहकार्य गरेर त्यसको उत्पादन लाइसेन्सको प्रक्रियासमेत अघि बढाइएको एक अधिकारीले बताए।
सेनाले अहिले आठै पृतनामा उद्धारका लागि एक/एक हेलिकप्टर, केन्द्रमा केही हेलिकप्टर र स्काई ट्रक राख्न जोड गरेको छ। त्यसअन्तर्गत तीन हेलिकप्टर र प्लेन सेनाले खरिद गर्दैछ। त्यस्तै, चार स्काई ट्रक अमेरिकी सरकारले सहयोगस्वरूप उपलब्ध गराउँदै छ।
दुई एमआई १७ को मूल्य २० लाख रुपैयाँ न्यूनतम मूल्य राखेर लिलाम बिक्रीको सूचना प्रकाशित गरिएको थियो। पुरानो एलौटको मूल्य ५० लाख र १ करोड राखिएको छ। रक्षा मन्त्रालय उच्च स्रोतका अनुसार सेनाले तय गरेको न्यूनतम लिलाम मूल्य वैज्ञानिक नभएकाले खरिदकर्ता त्यति आकर्षित छैनन्।

प्रधानसेनापति र चिनियाँ रेलवे ब्युरो ग्रुपका सीईओबीच भेट

६, वैशाख, काठमाडौं । प्रधानसेनापति राजेन्द्र क्षत्रीले चिनियाँ रेलवे ब्युरो ग्रुपका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) सोङ रोङ जुङसँग भेट गरेका छन् ।

बिहीबार जंगी अड्डामा भएको भेटमा समसामयिक विषयमा छलफल भएको नेपाली सेनाले जनाएको छ । क्षत्रीसँगको भेटमा चिनियाँ रेलवे ब्युरो ग्रुपका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जुङसहित ३ जना सहभागी थिए ।

थानकोटको सिन्डिकेट पनि तोड्दै मयुर, २३ ठूला बसले सेवा थाल्ने

६ वैशाख, काठमाडौं । अरनिको राजमार्गमा सिन्डिकेट तोडेर चर्चा कमाएको मयुर यातायातले थानकोटका यात्रुलाई पनि राहत दिने भएको छ । मयुर यातायातले नयाँ २३ वटा बस थानकोट-रत्नपार्क-धुलिखेल/पनौती रुटमा चलाउन तयारी गरेका छ ।

अहिले अहिले रत्नपार्क र रिंगरोडबाट थानकोट जाने रुटमा माइक्रो व्यवसायीहरुको सिन्डिकेट छ । त्यहाँ साँघुरा फोर्स माइक्रोबसको हालिमुहाली छ ।

 

त्यहाँ केही समयअघि साझा यातायातले जाने तयारी गर्दा स्थानीय यातायात समितिले बिरोध गरेका थिए । अब स्थानीय यातायात समितिको सिन्डिकेट तोड्दै मयुर थानकोट पुग्ने भएको हो ।

अहिले थानकोट पुग्न अधिकांश यात्रुलाई उभिएर, कोचिएर र झुण्डिएर यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता छ । मयुर यातायात प्रालिका अध्यक्ष मोहन श्रेष्ठले २३ मध्ये ६ वटा बस काठमाडौं आइसकेको र एक-दुई दिनमै सबै आइपुग्ने बताए ।

‘अब थानकोटसम्म पनि मयुरले सेवा दिन्छ । त्यहाँ यात्रुलाई निकै असुविधा रहेको हामीले पाएका छौं,’ उनले भने,’अबको १० दिनभित्र सेवा सुरु हुन्छ ।’

मयुरका ठूला बसले सेवा थालेपछि थानकोट, सतुंगल, नैकाप लगायतका क्षेत्रका यात्रुलाई सहज हुनेछ ।

मयुरका नयाँ २३ बस थानकोटबाट रत्नपार्क आएर धुलिखेल र पनौती पुग्नेछन् । त्यहाँबाट फर्किएका बस सोही रुट भएर पुन थानकोट नै जानेछन् ।

मयुर यातायातले निःशुल्क वाईफाईसहित ठूला बस ल्याएको छ । ठूला बसमा विभिन्न सुविधा पनि छन् ।

निःशुलक वाइफाइ सहितका यि बसमा फराकिला सिट छन् । मयुरले ४२ सिट क्षमताका ठूला बसहरु थानकोटमा चलाउन लागेको हो ।

अहिले चक्रपथ घुमेर धुलिखेलसम्म मयुरका २४ वटा बस चलिरहेका छन् ।

‘यात्रुलाई विकल्प दिन हामी ठूलो संख्यमा बस ल्याउँदैछौं । तत्कालै चक्रपथका लागि ५० वटा अरु बस पनि आउँछन्,’ अध्यक्ष श्रेष्ठले भने,’कसैले अवरोध गर्लान् भन्ने डर छैन । यात्रुलाई स्तरीय सेवा दिन प्रतिवद्ध भएर आएका हौं ।’

मयुर यातायातले बनेपासम्म रुट इजाजत पाएपछि भएको विवादका कारण उत्पन्न परिस्थितिले सरकारले समितिहरुको खारेज गर्नेसम्मको अवस्था सिर्जना भएको छ । सरकारले समितिहरुलाई कम्पनीमा जानैपर्ने बाध्यात्मक व्यवस्था पनि गरेको छ ।

source : onlinekhabar

येसरी पक्राउ परे दीपक मनाङ्गे

६ वैशाख, काठमाडौं । फरार अभियुक्त दीपक मनाङ्गे पक्राउ परेका छन् । प्रदेश ४ का प्रदेशभासभा सदस्य समेत रहेका उनलाई महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौंले पक्राउ गरेको हो ।

 

मनाङ्गेलाई स्वयम्भू तिनधारामा लुकीछिपी बसेको अवस्थामा पक्राउ गरिएको परिसरका प्रवक्ता एवं डीएसपी मोहन थापाले बताए ।

गत माघमा सर्वोच्चले ज्यान मार्ने उद्योगमा ५ वर्ष जेल सजाय गर्ने तत्कालीन पुनरावेदन अदालतको सजाय सदर गरेको थियो । यसलगतै फरार भएका उनले सांसदको सपथ समेत लिएका छैनन् ।

प्रहरीले भने रेड कर्नर नोटिस जारी गर्न इन्टरपोललाई पत्रचार समेत गरिसकेको थियो ।

के हो मुद्दा ?

दीपक मनाङ्गेको समूहले ०६१ सालमा अर्का डन मिलन चक्रे भनिने मिलन गुरुङलाई तरबार होनेको थियो । प्रहरीले मनाङ्गे समूहविरुद्ध कर्तव्य ज्यान मुद्दा दर्ता गर्‍यो तर, जिल्ला अदालत काठमाडौंले कर्तव्य ज्यान नभई कुटपिट भएको ठहर गर्दै मनाङ्गेलाई २ वर्ष जेल सजाय सुनायो भने गणेश लामा, रेवत कार्की, रमेश सुनुवार र उमेश लामालाई सफाइ दियो ।

त्यो फैसलाविरुद्ध सरकारी वकिलको कार्यालय पुनरावेदन अदालत पाटन गयो । अदालतले ०६९ मा ज्यानमुद्दा ठहर गर्दै मनाङ्ग्ेलाई ५ वर्ष जेल सजाय सुनायो भने अरुलाई सफाइ दिने जिल्ला अदालतको फैसलालाई सदर गर्‍यो ।

सरकारी वकिलको कार्यालय मनाङ्गे बाहेकका चार जनालाई पनि सजाय मागगर्दै सर्वोच्च गएको थियो । त्यही मुद्दामा मंगलबार न्यायाधीश दीपकराज जोशी र पुरुषोतम भण्डारीको संयुक्त इजलासले पुनरावेदनकै फैसला सदर गरेको हो ।

source : onlinekhabar

त्रिभुवन विमानस्थलमा यसरी विदाइ गरियो प्रधानमन्त्रीलाई

२३ चैत, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली तीन दिने औपचारिक भारत भ्रमणका लागि शुक्रबार बिहान नयाँदिल्ली प्रस्थानगरेका छन् । भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीको निमन्त्रणामा उनी ५४ सदस्यीय टोलीको नेतृत्व गर्दै बिहान ९ बजे भारत प्रस्थान गरेका हुन् ।

काठमाडौंबाट प्रस्थान गरेको प्रधानमन्त्रीको भ्रमण टोलीमा पत्नी राधिका, मन्त्रीहरु मातृका यादव, रघुबिर महासेठ, प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार विष्णु रिमाल, मुख्यसचिव लोकदर्शन रेग्मी, सांसदहरु, उद्योगी व्यवसायीहरु, कलाकारहरु लगायत छन् ।

 

अजरबैजानमा रहेका परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली भने उतैबाट नयाँदिल्ली जानेछन् ।

प्रधानमन्त्री ओलीलाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सभामुख कृष्णबहादुर महरा, राष्ट्रियसभा अध्यक्ष गणेश तिमल्सिना, रक्षामन्त्री इश्वर पोखरेल लगायतले विदाइ गरेका थिए ।

सो क्रममा नेपाली सेनाको टोलीले सलामी दिएको थियो ।

 

प्रधानमन्त्री ओलीले विप्लवलाई भने-राजनीतिक मजाक नगर्नुस्, अलि बढ्ता भो

१७ चैत, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजनीतिक मजाक नगर्न नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका महासचिव नेत्रविक्रम चन्द विप्लवलाई आग्रह गरेका छन् ।

 

आफू र प्रचण्डको नाममा वारेन्ट जारी गरेको भनेर विप्लवले केटाकेटी खेल खेलेको उनले बताए ।

‘केपी ओलीलाई वारेन्ट जारी अरे । कुन्नी कुन गाउँमा सात दिनभित्र हाजिर हुन आउनू रे’ शनिबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘म विप्लवलाई यसप्रकारका राजनीतिक मजाकहरु नगर्न सुझाव दिन चाहन्छु ।’

अघि भने, ‘अलि बढ्ता भो क्या ।’

सार्वभौमसत्ता जनतामा आइसकेको भन्दै उनले शोखका लागि क्रान्तिकारी नहुन आग्रह गरे । ‘कहाँका कुन थोत्रा किताब पढ्छन् मान्छे । सुतली बम सिद्धान्त हुन्छ ?’ उनले भने, ‘नचाहिने कुराका पछाडि कुदेका छन्, यो उचित होइन ।’

प्रधानमन्त्री ओलीले अघि भने, ‘चन्दा उठाउनका लागि सिद्धान्त र क्रान्तिका गफ दिने ?’

ठट्टा मजाक गर्ने हो भने मदनकृष्ण-हरिवंश, धुर्मुस-सुन्तलीको प्रहसनमा सहभागी हुन आग्रह गरे । उनले भने, ठट्टा मजाक गर्ने भए मदनकृष्ण हरिवंशजीहरु सँग आए हुन्छ । म पनि सिफरिस गरिदिन्छु । धुर्मुस सुन्तलीलाई पनि भनिदिउँला ।’

स्वीच कहाँ छ हेर्छौं

प्रधानमन्त्री ओलीले राष्ट्रिय अखण्डतामाथि प्रश्न उठाउन र सामाजिक सद्भाव खण्डन हुन नदिने बताए । माओवादी जनयुद्ध भएका बेलासम्म च्याँखे थाप्नु ठीकै भएपनि अब खाल उठिसकेको भन्दै उनले भने, खाल उठि्सक्यो । फेरि च्याँखेहरु  … म ख्याचेहरुलाई भन्न चाहन्छु, यो बन्द गर ।’

विदेशीका कुरा नेपालीको मुखबाट आउनु दुःखद भएको भन्दै उनले भने, ‘सँधै स्वाधिन रहेको देश टुक्र्याउँछु भन्ने ? यस्ता क्रियाकलाप सैहृय हुन सक्दैन ।’

युरोपेली युनियनतर्फ संकेत गर्दै उनले अलिअलि आवाज कहाँबाट आएको छ ? स्वीच कहाँ छ ? हेर्ने बताए । उनले भने, म सबैलाई भन्न चाहन्छौं, नेपालीहरुलाई नेपाली भएर बस्न दिनुस् । नेपाल एकतावद्ध हुन चाहन्छ, सम्बृद्ध हुन चाहन्छ ।’

source:onlinekhabar

एनसेलले लाभांश लैजाँदा मुलुक १८ अर्बले घाटामा

४ चैत, काठमाडौं । एनसेलले लाभांश लैजाँदा मुलुकको घाटा १८ अर्ब पुगेको छ । पुससम्ममा ६ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँले शोधानान्तर घाटा रहेको भए पनि माघमा घाटा बढेर १८ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ पुगेको हो ।

विदेशी संस्थाले लाभांश लैजाँदा र व्यापार घाटा बढेकोले मुलुकको घाटा बढेको राष्ट्र बैंकले उल्लेख गरेको छ ।

 

राष्ट्र बैंकको तथ्यांकअनुसार विदेशी कम्पनीले ३८ अर्ब ३६ करोड रुपैयाँ लाभांशको रुपमा लगेको छ । एनसेलले नै यति रकम लाभांशको रुपमा लगेको राष्ट्र बैंकका एक अधिकारी बताउँछन् ।

भारतको नीतिले नेपालमा प्रभाव

त्यस्तै, व्यापार घाटा पनि ६ खर्ब १३ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । भारतसँगको व्यापार घाटा ४ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ पुगेको हो । पेट्रोलियम पदार्थको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यमा भएको वृद्धिले पनि व्यापार घाटा चुलिएको हो । लगभग १३ प्रतिशतले कच्चा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढेको छ ।

भारततर्फबाट मात्र आयात १९ प्रतिशतले बढेको छ । नेपालबाट भारत तर्फको निर्यात साढे चार प्रतिशतले घटेको छ । भारतले बजेटमार्फत अाफ्नो देशमा अायात हुने जुत्ता तथा जुत्ता बनाउन प्रयोग हुने सामग्री, पश्मिनाको आयातमा भन्सार दर बढाएको थियो । यसको सीधा असर नेपालबाट त्यहा हुने जुत्ता निर्यातमा परेको छ ।

जुत्ता तथा जुत्ता बनाउन प्रयोग हुने सामग्रीको निर्यात १५ प्रतिशतको घटेको हो । नेपालबाट भारत जाने पस्मिना लगायतका रेडिमेट गार्मेन्टमा ३६ प्रतिशतले गिरावट भएको छ । जुसको निर्यात पनि ८६ प्रतिशतले घटेको छ ।

भारतको बजेटले सिल्क र फेब्रिकको आयातमा भन्सार १० प्रतिशतबाट बढाएर २० पुर्याएको छ । यस्तै, जुत्ताचप्पलको भन्सार दर १० बाट बढाएर २०, जुसको १० देखि ३० रहेकामा बढाएर ३५ देखि ५० प्रतिशत पुर्याइएको छ । यसले नेपालको भारतसँगको ब्यापार घाटा थप चुलिएको हो ।

रेमिट्यान्समा सुधार

रेमिट्यान्स आउने क्रममा १.७ ले सुधार भएपनि मुलुक घाटामा गएको हो । सात महिनामा ४ खर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स आएको छ ।

मुलुकबाट विदेशी कम्पनीले लाभांश लगेसँगै मुलुकको विदेशी मुद्रा सञ्चिती पनि निकै घटेको छ ।

मुलुकमा रहेको विदेशी मुद्राको सञ्चितीले नौ महिना आठ दिनको मात्र वस्तु तथा सेवा आयात गर्न सक्ने अवस्था छ ।

हुनतः नेपाल जस्तो अल्प विकसित मुलुकमा यस्तो सञ्चिती आठ महिनालाई पुग्ने दरमा भए पर्याप्त मानिने भएपनि यो दर सस्कनुमा भने चिन्ता गर्नुपर्ने अर्थविदहरु बताउँछन् ।

source:onlinekhabar

अत्यधिक रक्तश्रावबाट सुत्केरीको मृत्यु फाल्गुन २४, २०७४रासस

सोलुखुम्बु — सुत्केरीलाई बचाउने सोलु अस्पताल फाप्लुका चिकित्सकको प्रयास असफल भएको छ ।  बुधबार सुत्केरी व्यथा लगेर अस्पताल भर्ना भएकी थुलुङ दूधकोशी गाउँपालिका–८ देउसाकी १८ वर्षीया अनिषा राईलाई बचाउन सकिएन ।

सामान्य तरीकाले शिशु जन्माएकी राईको अत्यधिक रक्तश्रावका कारण मृत्यु भएको जिल्ला अस्पताल फाप्लुका मेडिकल अधिकृत डा राजेन्द्रकुमार बस्नेतले जानकारी दिए ।
बुधबार अपरान्ह १:४५ बजे छोरालाई जन्म दिएकी राईको सालसँगै पाठेघर योनीमार्गमा आएर अत्याधिक रक्तश्राव भएको डा बस्नेतले बताए । ‘तत्काल उपचार सम्भव नभएपछि जनरल एनेस्थेसिया पद्धतिबाट उपचार गर्नुपर्ने भएपछि थप उपचारको लागि मिसन अस्पताल ओखलढुंगा रेफर गरिएको थियो।’ उपचारमा संलग्न डा दिलीप कोजुले भने, ‘पूरै शरीर बेहोश बनाएर पाठेघरलाई यथास्थानमा राख्ने या शल्यक्रियामार्फत पाठेघर काटेर फाल्नुपर्ने हुन्छ, यो उपचार सेवा अञ्चल अस्पतालमाथि बाहेक अन्यमा उपलब्ध हुँदैन, त्यसैले रेफर गर्नुको विकल्प थिएन ।’
सुत्केरी बचाउन रगतसहित गए पनि करीब २० किमीको दूरीमा पर्ने तिङ्लाको रमितेमा उनको मृत्यु भएको थियो । आफन्तले जिल्लामा स्रोत र साधन नहुँदाको उपज आफूहरूले भोग्नुपरेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । बाटामै मृत्यु भएको शंका लागेपछि सुत्केरीलाई पुनः जिल्ला अस्पताल फाप्लु नै फर्काएर इसिजी गरिएको थियो । सुत्केरीको जेठाजु नाता पर्ने थामकुमारले भने, ‘जिल्लामा स्रोतसाधनयुक्त अस्पताल नहुँदा सुत्केरीको अकालमै ज्यान गयो, राज्यले ध्यान दिनु जरुरी छ ।’

यसरी हुँदैछ नेपालमा जाँड-रक्सी विरोधी आन्दोलन महिलाकाे अगुवाइमा रक्सीविराेधी अान्दाेलन हुने गरेका छन्

२४ फागुन, काठमाडौं । पूर्वअर्थसचिव एवं सूचना आयोगका प्रमुख सूचना आयुक्त कृष्णहरि बास्कोटाले बुधबार अनलाइनखबरमा एउटा सनसनीपूर्ण विषयवस्तु पस्किए । सामाजिक बहस उठाइएको बास्कोटाको लेखको शीर्षक थियो- रक्सीमा डुबेर समृद्धि आउँदैन, नेपाललाई मदिरामुक्त बनाऔं ।

 

बास्कोटाले उठान गर्न खोजेको सामाजिक विषयवस्तुमाथि पाठकहरुको उत्साहजनक चासो र सहभागिता देखिएको छ । नेपाललाई मदिरामुक्त बनाउनुपर्छ र सकिन्छ भन्ने बास्कोटाको विचारलाई सही भन्दै कमेन्ट गर्ने पाठकहरु प्रशस्तै छन् । तर, उनको विचारलाई अवैज्ञानिक एवं अव्यवहारिक भन्दै आलोचना गर्नेहरु पनि उत्तिकै मात्रामा बहसमा सहभागी भएका छन् ।

नेपाललाई मदिरामुक्त देश घोषणा गर्नुपर्छ/गर्नुहुँदैन वा गर्न सकिँदैन भन्ने दुबैथरि बहसलाई अनलाइनखबर हार्दिक स्वागत गर्दछ ।

पूर्वसचिवले कोट्याए रक्सीको मुद्दा !

पूर्वसचिव बास्कोटाले अनलाइनखबरको लेखमार्फत सुरु गरेको मदिराविरोधी बहसले हाम्रो देशभित्र विगतमा स्थानीय रुपमा हुँदै आएको ‘मदिरा विरोधी आन्दोलन’ लाई राष्ट्रिय बहसका रुपमा विस्तार गराउने प्रयास गरेको छ ।

नेपालकै छिमेकमा रहेको बिहारले आफ्नो राज्यलाई मदिरा निषेधित घोषणा गरिसकेको छ । तर, हामीले अहिलेसम्म ‘बिहारीहरु रक्सी खान नेपाल छिर्ने गरेको’ समाचार मात्रै लेख्यौं, तर बिहारको मदिरा निषेध अभियानको राम्रो-नराम्रो प्रभावबारे विश्लेषण गर्नेतर्फ ध्यान दिएनौं । यतिसम्म कि बिहारका ‘जँड्याहा’ हरु नेपाल छिर्दा हाम्रो समाजमा त्यसले के-कस्तो अपसंस्कृति भित्र्याइरहेको छ भन्ने विषयमा पनि अहिलेसम्म नेपालमा बहस भएकै छैन ।

तर, पूर्वसचिव बास्कोटाले यस्तो बहस प्रारम्भ गरिदिएका छन् कि अब यो बहसले मदिराका बारेमा पक्कै पनि सार्थक निश्कर्षमा पुर्‍याउने छ । मदिराको अवैध उत्पादन र विक्रीवितरणबारे हाम्रो कस्तो नीति हुनुपर्छ भन्नेबारेमा पनि यो बहसले तार्किक निश्कर्षमा पुर्‍याउनका लागि सम्बन्धित पक्षलाई घच्घच्याउनेछ । र, अब स्थानीय तहमा हुँदै आएको ‘मदिरा निषेधित क्षेत्र घोषणा’ कार्यक्रमको पनि समीक्षा पक्कै सुरु हुनेछ ।

महिला भर्सेस मदिरा !

विगतदेखि नै नेपालका विभिन्न स्थानीय तह एवं गाउँहरुलाई मदिरा निषेधित घोषणा गर्ने गरिएको छ र यसमा विशेष गरी महिलाहरुले अगुवाइ गर्ने गरेका छन् ।

मदिरा सेवन पुरुषहरुले बढी गर्ने गरेको र यसबाट घरेलु झगडा एवं महिलामाथि उत्पीडन हुने गरेको भन्दै आमासमूह लगायतले मदिरा निषेधित क्षेत्र घोषणामा जोड दिने गरेको पाइन्छ । प्रहरीले पनि घरेलु रक्सी बरामत गरेर नष्ट गर्ने गरेको छ । तर, विपन्न समुदायका जनजाति, दलितहरूले प्रहरीको यस्तो व्यवहारबाट अाफूहरूको रोजीराेटीमाथि असर परेको गुनासो गर्ने गरेका छन् ।

नेपालमा विपन्न समुदायका धेरै मानिसहरूले  घरेलु जाँडरक्सी उत्पादन र विक्री गरेर परिवारकाे गर्जो टार्दै अाएका छन् । बहुल संस्कृतियुक्त नेपालमा कतिपय जातीय समुदायलार्इ अाफ्नो सामाजिक कार्यमा जाँड रक्सी अनिवार्य रूपमा चाहिन्छ ।

विगतमा कतिपय ठाउँमा त महिलाहरुले मदिराविरोधी आन्दोलनका रुपमा गाउँपालिका कार्यालयमा तालाबन्दीसमेत गर्ने गरेको पाइन्छ । नेपालमा यस्तो आन्दोलन विशेषगरी ‘महिला भर्सेस मदिरा’ का रुपमा प्रकट हुने गरेको छ । अर्थात मदिराविरोधी आन्दोलनलाई नेपालमा महिला हिंसाविरोधी आन्दोलनको अंगका रुपमा विभिन्न जिल्लामा अगाडि बढाएको देखिने गरेको छ ।

तर, जति ठाउँमा मदिरा निषेधित आन्दोलन भएका छन् र निशेधित क्षेत्र घोषणा गरिएका छन्, त्यहाँ व्यवहारतः घोषणाको कार्यान्वयन हुन सकेको देखिँदैनन् । यो अवस्थाले मदिरामाथिको प्रतिबन्ध सम्भव छैन भन्नेहरुलाई नै बल पुर्‍याउने गरेको छ ।

जाँड-रक्सीविरोधी आन्दोलनका बाछिटा

बझाङको पाटादेवका महिलाहरुले तीन वर्षअघि जाँडरक्सीका कारण पुरुषहरु अति नै बिगि्रएको र गाउँमा विकृति बढेको भन्दै मदिरामाथि प्रतिबन्ध लगाउन माग गरेर गाविसमा तालाबन्दी नै गरे । महिलाहरुको आन्दोलनपछि गाविसले मदिरा निशेधित क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।

नवलपरासीको गैंडाकोटका महिलाहरुले पनि केहीवर्ष अघि जाँडरक्सीबाट पीडित भइयो भन्दै गैंडाकोटलाई मदिरा निशेधित बनाइनुपर्ने आवाज उठाए । उता चितवनका देवघाटमा मेलाअवधिभर मदिरा र मासुजन्य पदार्थ बेच्न नपाइने स्थलका रुपमा घोषणा गर्ने गरिएको छ ।

गत भदौमा बैतडीको डिलासैनी गाउँपालिकालाई मदिरा निषेधित घोषणा गरियो । गाउँपालिका अध्यक्ष ओकेन्द्य्र बोहोराको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले अनुमति लिएर खोलिएका पसलमा समेत मदिरामाथि प्रतिबन्धको घोषणा गर्‍यो । यसको कार्यान्वयन भएको छ कि छैन, थाहा छैन ।

बैतडीको दोगडाकेदार गाउँपालिकाको वडा नं ६ शित्तडलाई गत असोजमा मदिरा निशेधित क्षेत्र घोषणा गरिएको भए पनि कार्यान्वयन नभएको भन्दै महिलाहरुले स्थानीय निकायमा गुनासो गरे ।

कैलालीको अत्तरिया बजारमा पर्ने गोदावरी नगरपालिका वडा नम्बर १ र २ का वडाध्यक्षहरुले खुल्ला मदिरा बिक्री नियन्त्रण क्षेत्र घोषणा गरेको तर कार्यान्वयन हुन नसकेको स्थानीयको गुनासो छ ।

त्यसैगरी कञ्चनपुरको शुक्लाफाटाँ नगरपालिका वडा नम्बर ८ लाई गत साउनमा मदिरा निशेधित्र क्षेत्र घोषणा गरियो । रक्सीका कारण गाउँमा घरेलु सिहंसा बढ्न थालेको भन्दै वार्ड भेलाकै आयोजना गरेर त्यहाँ रक्सीमाथि प्रतिबन्धको घोषणा गरियो ।

त्यस्तै डडेलधुराको परशुराम नगरपालिका वडा नम्बर ५ को बहादुरे थानमा पनि स्थानीयवासीहरुले इलाका प्रहरी कार्यालय जोगबुढाको सहयोगमा स्थानीयले रक्सी घोप्ट्याएको समाचार गत माघमा मिडियामा आयो ।

त्यसो त ८ वर्षअघि नै अछाम जिल्लालाई मदिरा निषेधित जिल्ला घोषणा नगररिएको होइन । मदिरा निषेधित पहिलो जिल्लाका रुपमा अछामलाई प्रचारसमेत गरिएको थियो । तर, अहिलेसम्म त्यहाँ जाँडरक्सीको विक्री र सेवन जारी छ ।

रक्सीको बहसः गाउँदेखि सर्वोच्च अदालतसम्म

त्यसो त गत डिसेम्बरमा अधिवक्ताद्वय विष्णुप्रसाद पोखरेल र शशि बस्नेतले मदिराको गैरकानूनी उत्पाद र विक्री वितरणमाथि प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा रिटसमेत दर्ता गरे ।

रिटमा मन्त्रिपरिषद कार्यालयसहित ६ वटा निकायलाई विपक्षी बनाइएको थियो ।

रिटको संक्षिप्त व्यहोरा र मागदाबी यस्तो थियो-

सर्वसाधारण जनताको सदाचार, स्वास्थ्य, सुविधा तथा आर्थिक हित कायम राख्नका लागि मदिराको उत्पादन, बिक्री वितरण र निकासी पैठारी समेतमा नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले ‘मदिरा ऐन २०३१’ तथा ‘मदिरा नियमहरू २०३३’ लागु भएका छन् । मदिरा बिक्री वितरणसम्बन्धी व्यवस्थालाई प्रभावकारीरुपमा कार्यान्वयन गर्न ‘मदिरा बिक्री वितरण नियमन निर्देशिका-०६५’ समेत जारी भएको छ ।

कागजीरुपमा प्रगति भएको देखिए पनि मदिरा ऐन लागु भएको करिव ४२ बर्ष हुँदासम्म पनि यसको उत्पादन, बिक्री वितरण र निकासी पैठारीसमेतमा नियन्त्रण हुन सकेको छैन ।

होटेल व्यवस्था तथा मदिराको बिक्री वितरण (नियन्त्रण) ऐन, ०२३ मा समेत मदिराको जथाभावी विक्रि वितरणबाट जनमानसमा पर्न जाने प्रभाव नियन्त्रणका कानूनी प्रावधानहरू छन् । यस ऐनको दफा ३ मा तोकिएको समय बाहेकेक मदिरा बिक्री वितरण र सेवनमा प्रतिवन्ध लगाएको छ ।

राष्ट्रियस्तरका केही दैनिक पत्रिकाले छापेको ‘जिंक भोड्का’ को विज्ञापनमा निलो चलचित्रको नायिकालाई मोडलका रुपमा प्रयोग गरिएको छ । जसमा महिलालाई अर्धनग्नरुपमा प्रस्तुत गरी Get Sexy भनी उल्लेख गरेको लगायतका विभिन्न भ्रामक तथा महिला हिंसालाई प्रश्रय दिने खालका विज्ञापनहरू प्रशारण तथा प्रचारप्रसार गरेको देखिन्छ ।

ऐनको दफा ७ मा १६ बर्षमुनिका नावालकलाई मदिरा बेच्न नहुने तथा दफा ८ मा नेपाल सरकारले आवश्यक ठानेमा नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी कुनै पनि क्षेत्रमा मदिरा बेच्न र खुुवाउन निषेध गर्नसक्ने व्यवस्था छ ।

त्यसैगरी मदिरा नियमहरू २०३३ को नियम ११ ले अन्तःशुल्क अधिकारीले मनाही गरेको स्थान वा पसलमा मदिराको बिक्री वितरण गर्न पाउने छैन भनी उल्लेख गरेको छ । यस ऐन तथा नियमहरूले मदिरा निषेधित क्षेत्र (Dry place) तोक्न सक्ने अधिकार नेपाल सरकार वा सम्वन्धित अधिकारीलाई दिएको भएता पनि उक्त व्यवस्थाको व्यवहारिक कार्यान्वयनमा आउन सकेको छैैन ।

मदिराको खुल्लमखुल्ला उत्पादन एवं बिक्री वितरण तथा यसको जथाभावी सेवनबाट एकातर्फ लैंगिक हिंसाजन्य घटनामा बढोत्तरी भएको छ भने अर्कोतर्फ विभिन्न होडिङ बोर्ड, पोष्टर, पम्प्लेट टाँस्ने तथा दैनिक तथा साप्ताहिक पत्रपत्रिका र अन्य सञ्चार माध्यमहरूमार्फत मदिरा तथा मदिराजन्य पदार्थको विज्ञापन प्रचारप्रसार तथा प्रकाशन गराई महिलालाई कामुक एवं अश्लील रुपमा चित्रण गरेको पाइन्छ । यस्ता विज्ञापनमार्फत महिलाको शरीर र निजको पहिरनलाई गलत तरिकाबाट प्रस्तुत गरी भोग्य वस्तुका रुपमा देखाउने गरिएको पाइन्छ ।

उदाहरणका रुपमा राष्ट्रियस्तरका केही दैनिक पत्रिकाले छापेको ‘जिंक भोड्का’ को विज्ञापनमा नीलो चलचित्रको नायिकालाई मोडलको रुपमा प्रयोग गरिएको छ । जसमा महिलालाई अर्धनग्नरुपमा प्रस्तुत गरी Get Sexy भनी उल्लेख गरेको लगायतका विभिन्न भ्रामक तथा महिला हिंसालाई प्रश्रय दिने खालका विज्ञापनहरू प्रशारण तथा प्रचारप्रसार गरेको देखिन्छ ।

मदिरा र महिलाको अर्धनग्न शरीरको विज्ञापनहरू पत्रपत्रिका, टेलिभिजन तथा होडिङ्ग बोर्डलगायत मार्फत प्रकाशन, प्रशारण तथा प्रदर्शन गर्दा महिलालाई यौन वस्तुको रुपमा चित्रण गरिएको देखिन्छ ।

यस्ता विज्ञापनले किशोर तथा बालकहरूमा मदिरा सेवन गरेपछि महिलाको शरीरलाई पुरुषले नियन्त्रण गर्नुपर्दछ र गर्न सक्दछ भन्ने नकारात्मक सोचको विकास गर्नमा मद्दत गरेको पाइन्छ । जसले गर्दा थप महिला हिंसालाई प्रश्रय दिएको छ ।

source : onlinekhabar

राष्ट्रपतिमा विद्या भण्डारी नै दोहोरिने, झलनाथले टिकट पाएनन्

२३ फागुन, काठमाडौं । नेकपा एमालेले वर्तमान राष्ट्रपति विद्या भण्डारीलाई नै राष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको छ ।

 

मध्यरातसम्म बसेको एमाले स्थायी कमिटीको बैठकले उम्मेदवार चयन गरेको हो ।

राष्ट्रपतिका लागि भण्डारीसँगै पूर्वप्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल दावेदार थिए । तर, भण्डारीको नाममा सहमति जुटेको छ ।

भण्डारी ११ कात्तिक २०७२ मा गणतन्त्र नेपालको दोस्रो राष्ट्रपति बनेकी थिइन् ।

राष्ट्रपति चयनका लागि आज बुधबार उम्मेदवारी दर्ताको समय तोकिएको छ ।

२९ गते निर्वाचन हुनेछ ।

प्रदेशसभा, प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभा सदस्यहरको निर्वाचक मण्डलले राष्ट्रपति चयन गर्नेछ र वाम गठबन्धनको प्रष्ट बहुमत छ ।